Wi Danışmanlık

1 Yatırım Teşvik Sistemleri

intime-14

Yatırım Teşvik Sistemi (YTS), Türkiye’de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen ve yatırımcıları; bölgeler, sektörler ve yatırım büyüklükleri bazında destekleyerek, ekonomik kalkınmayı, teknolojik dönüşümü, istihdamı ve uluslararası rekabet gücünü artırmayı amaçlayan kapsamlı bir destek mekanizmasıdır.

Temel Amaç ve Mekanizması

YTS, doğrudan hibe (geri ödemesiz nakit) vermekten ziyade, yatırımcıların yapacakları harcamalar (makine-ekipman alımı, inşaat) üzerinden vergi, sigorta primi, faiz ve gümrük vergisi avantajları sağlayarak yatırım maliyetlerini düşürmeyi hedefler.

Son Güncel Teşvik Sistemi (2012/3305 Sayılı Karar Kapsamında)

YTS, 2012 yılında yürürlüğe giren ve zaman içinde güncellemelerle (Örn: 2023/2024 yıllarındaki düzenlemeler) kapsamı genişletilen mevcut haliyle uygulanmaktadır. Bu sistem, uygulanan teşvik araçlarının kapsam ve yoğunluğuna göre dört ana başlıkta toplanır:

  1. Genel Yatırım Teşvik Sistemi (GYTS): Bölge ayrımı gözetmeksizin, asgari sabit yatırım tutarı şartını sağlayan yatırımlar için KDV İstisnası ve Gümrük Vergisi Muafiyeti gibi temel destekleri sunar.
  2. Bölgesel Yatırım Teşvik Sistemi (BYTS): İlleri sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerine göre 6 bölgeye ayırır. En az gelişmiş bölgelerde (5. ve 6. Bölgeler) Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği ve Vergi İndirimi gibi avantajlar en üst düzeyde sunulur.
  3. Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki (BOY): Belirlenmiş 12 sektörde (Örn: kimya, enerji, otomotiv, ilaç) ve yüksek sabit yatırım tutarı şartını sağlayan projeler için daha kapsamlı destekler sunar.
  4. Stratejik Yatırımların Teşviki (SYT): Ülke ithalat bağımlılığını azaltacak, yüksek katma değerli, teknolojik yoğunluklu ve asgari 50 Milyon TL sabit yatırım tutarına sahip yatırımlar için en üst düzeyde destekleri (Faiz Desteği, KDV İadesi, Gelir Vergisi Stopajı Desteği gibi) sağlar.

Wi Danışmanlık Olarak Nasıl Yardımcı Oluyoruz?

Wi Danışmanlık olarak, YTS’nin karmaşık mevzuat yapısını ve teşvik araçlarının optimal kullanımını yöneterek, yatırımcılar için en yüksek faydayı sağlıyoruz:

  1. Optimal Teşvik Stratejisi Belirleme:
    • Yatırımcının sektörünü, yatırım tutarını, yatırımın yapılacağı ili ve yerli/ithal makine-ekipman oranını analiz ederek, yatırım için en uygun teşvik sistemini (Genel, Bölgesel, Stratejik) belirliyoruz.
    • Bölgesel teşviklerde yatırımcının ilini bir alt bölgeye taşıyan (Örn: OSB veya Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nde yatırım) ek avantajları tespit ediyor ve projeyi buna göre konumlandırıyoruz.
  2. Teşvik Belgesi Başvuru ve Projelendirme:
    • Yatırımın tüm maliyet kalemlerini (makine-ekipman, inşaat, arazi, yazılım) detaylı teknik şartnamelerle projelendirerek, Teşvik Belgesi başvurusunu hazırlıyor ve Bakanlık onay süreçlerini yönetiyoruz.
    • Özellikle İthal Makine-Ekipman Listesi için gümrük vergisinden muafiyet sağlanması amacıyla listenin teknik ve idari şartlara uygunluğunu denetliyoruz.
  3. Kullanım ve Kapama Süreçleri Yönetimi:
    • Yatırımın süresi boyunca (3 yıl + uzatmalar), yatırımcıya tanınan desteklerden (KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, SGK primi desteği vb.) doğru faydalanılması için danışmanlık sağlıyoruz.
    • Yatırım tamamlandıktan sonra, Teşvik Belgesi Kapama (Vize) işlemi için gerekli yeminli mali müşavir (YMM) raporunun hazırlanması ve Bakanlık denetim süreçlerini yönetiyoruz.

Kimler İçin Uygundur?

Yatırım Teşvik Sistemi, aşağıdaki asgari şartları sağlayan ve belirli bir sabit yatırım tutarını aşan tüm yatırımcılar için uygundur:

Kriter

Açıklama

Başvuru Sahibi

Gerçek kişiler, Sermaye şirketleri, Kooperatifler, Vakıflar, Dernekler, İş Ortaklıkları ve Kamu kurumları.

Faaliyet Alanı

Sanayi, turizm, sağlık, eğitim, tarım, madencilik gibi Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile belirlenmiş desteklenebilir sektörlerde faaliyet göstermek.

Asgari Yatırım Tutarı

Genel Teşvik Sistemi için belirlenen asgari sabit yatırım tutarını (Genellikle 3 Milyon TL – 2024 itibarıyla) aşmak. Bölgesel teşviklerde bu tutar düşebilir (Örn: 6. Bölge’de 1,5 Milyon TL).

Yatırım Türü

Yeni yatırım, tevsi (genişletme), modernizasyon veya bütünleme yatırımı türlerinden birini gerçekleştirmek.

Kayıt ve Tescil

Yatırımın yapılacağı işletmenin ilgili ticaret/sanayi odasına kayıtlı olması.

Sıkça Sorulan Sorular:

YTB'nin sağladığı en önemli destekler şunlardır:
1. KDV İstisnası: Yerli ve ithal makine-ekipman alımlarında KDV ödenmemesi.
2. Gümrük Vergisi Muafiyeti: İthal makine-ekipman alımlarında Gümrük Vergisi ödenmemesi.
3. Vergi İndirimi: Kurumlar Vergisi veya Gelir Vergisi'nin, belirlenen oranda ve tutarda düşürülmesi.
4. Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği: Özellikle Bölgesel teşviklerde, yeni istihdam edilen işçilerin sigorta primlerinin bir kısmının devlet tarafından karşılanması.
6. Bölge teşviklerinden faydalanmanın temel yolu, yatırımınızı resmi 6. Bölge illerinden birinde yapmaktır. Ancak, bazı illerdeki Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB/Teknokent)'nde yapılacak yatırımlar da, bulundukları bölgeden bağımsız olarak bir alt bölgenin (bazı durumlarda 6. Bölge'nin) teşviklerinden yararlanabilirler.
Evet, alınabilir. Ancak, yatırım teşvik belgesinin düzenlenme tarihinden önceki harcamaların (ön harcamalar) kapsama alınabilmesi için belirli bir süre sınırı vardır (genellikle müracaat tarihinden önceki 6 ay). Bu harcamaların tevsik edici belgelerle (fatura, ödeme belgesi vb.) kanıtlanması ve makine-ekipman listesinde yer alması gerekir.
Vergi indirimi desteği nakit iade şeklinde değil, yatırımcının elde ettiği kazançlar üzerinden ödemesi gereken Kurumlar Vergisi (Anonim ve Limited Şirketler için) veya Gelir Vergisi'nden indirim şeklinde kullanılır. Yatırımcı, teşvik belgesinde belirlenen oranda (Örn: %50) ve tutarda (Örn: 50 Milyon TL) vergi ödemez veya daha az öder.
Teşvik Belgesi'nin standart uygulama süresi genellikle üç (3) yıldır. Ancak, yatırımın niteliğine ve büyüklüğüne bağlı olarak, Bakanlığa yapılan başvuru ile bu süre uzatılabilir. Bir defada verilebilecek ek süre en fazla yarısı kadardır (1.5 yıl), ancak toplam süre uzatmaları ile yatırımın fiili tamamlanma süresi uzayabilir.
Hayır. KDV istisnası, hem yurt içinden temin edilen hem de ithal edilen makine ve ekipman alımları için geçerlidir. Yatırımcı, teşvik belgesinde yer alan listeye uygun olarak alım yaptığında, tedarikçiye veya gümrüğe KDV ödemez.
Bir yatırımın Stratejik Yatırım olarak kabul edilebilmesi için dört temel kriterin tamamını sağlaması gerekir:
1. İthalat bağımlılığını azaltacak olması.
2. Asgari 50 Milyon TL sabit yatırım tutarına sahip olması.
3. Yatırım sonucu üretilecek ürünün yerel katma değerinin en az %40 olması.
4. Üretilecek ürünün mevcut ithalat değerinin yüksek olması.
Yatırım teşvik belgesindeki yatırım tamamlandıktan sonra, yatırımcının belgede taahhüt ettiği yatırım tutarına ulaşıp ulaşmadığını ve istihdam şartlarını sağlayıp sağlamadığını denetlemek için yapılan son işlemdir. Bu işlem, yeminli mali müşavir (YMM) raporu ve Bakanlık denetimi ile tamamlanır ve belgenin sağladığı destekler resmiyet kazanır.
Hayır. Teşvik Belgesi, sadece belge sahibi firma tarafından ve belgede belirtilen yatırımın yapılması amacıyla kullanılabilir. Belge kapsamındaki desteklerden yararlanarak alınan makine ve ekipmanın, yatırım tamamlanmadan veya tamamlandıktan sonra belirlenen süre (genellikle 5 yıl) dolmadan başkasına satılması, kiralanması veya devredilmesi mevzuata aykırıdır ve usulsüzlük teşkil eder.
Asgari sabit yatırım tutarını karşılamayan çok küçük yatırımlar (Örn: 1 Milyon TL altı) Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmez. Bu tür yatırımlar için KOSGEB'in KOBİ Gelişim Destek Programları (KOBİGEL) veya yerel kalkınma ajanslarının bölgesel programları gibi alternatif destek mekanizmalarına başvurulması gerekir.
Cart